հաշմանդամություն

Հայկ․

1974թ․-ից հետո ծնված անհատ ձեռնարկատերը, ով ունի հաշմանդամության կարգ, հանդիսանու՞մ է սոցիալական վճար վճարող, և եթե չի հանդիսանում՝ օրենքի հղում կտա՞ք։

Արմինե․

Բարև Ձեզ, հարգելի հաշվապահներ, խնդրում եմ ուղղորդել. Աշխատակիցն ունի հաշմանդամության կարգ, նրա համար գործատուն իր ֆինանսական միջոցներից, 2025թ. նոյեմբեր ամսում հաշվարկել և վճարել է ապահովագրավճար: Որտեղի՞ց պետք է վերցնել դիմումի ձևը և ու՞ր պետք է ուղարկվի դիմումը, որպեսզի վճարված ապահովագրավճարը հետ վերադարձվի գործատուին:

Անի․

Բարև Ձեզ։

Եթե աշխատողը 176 օր գտնվում է ժամանակավոր անաշխատունակության մեջ, և հիմա նրան երկրորդ կարգի հաշմանդամություն են տվել, կարելի՞ է նրան ազատել աշխատանքիս օրենսգրքի 113 հոդվածի 7-րդ մասով:

Անի․

Բարև Ձեզ։

Եթե աշխատողը ամիսներ շարունակ եղել բյուլետենի մեջ, ու հիմա իր վերջին բյուլետենը ավարտվել է սեպտեմբերի 15-ին, ու իրեն պետք է արդեն երկրորդ կարգի հաշմանդամ ճանաչեն, չի կարող աշխատել, ինչպե՞ս է կարգը, ե՞րբ պետք է նրան ազատել աշխատանքից ու ո՞ր հոդվածի հիման վրա, ո՞ր ամսաթվով, բյուլետենի մեջ գրված է, որ ավարտվում է սեպտեմբերի 15-ին, ուր որ պետք է ներկայանա աշխատանքի սեպտեմբերի 16-ին:

Մարիա․

Բարև Ձեզ։ Ես հունվարի 5-ին հաշմանդամության 3-րդ կարգ եմ ստացել, սակայն բուժումս դեռ պետք է շարունակեմ փետրվար, մարտ ամիսներին: Ես ցանկանում եմ իմանալ՝ քանի՞ օր կարող եմ ևս բյուլետենի մեջ լինել:

Մարիաննա․

Բարև ձեզ, հարգելի հաշվապահներ։ Եթե ԱՁ աշխատողը պատերազմի մասնակից է կամ ունի 2 կարգի հաշմանդամություն, ինչ որ արտոնություններ կա՞ն իր հետ կապված հարկային վճարումներում։

Անուշ.

Բարի երեկո, իմ բոլոր հարցերին համբերատար պատասխանող մասնագետներ։ Հաշմանդամության կարգ ստանալուց հետո աշխատանքի ներկայանալուց պե՞տք է անձամբ տեղյակ պահեմ, որ 3-րդ կարգ եմ ստացել՝ տնօրենին, թե՞ կադրեր։ Նախապես շնորհակալեմ։

Անուշ.

Բարև ձեզ։ Հարգելի մասնագետներ, ի՞նչ տարբերություն հաշմանդամության 3-րդ կարգ ունեցողի նպաստի ու հաշմանդամության աշխատանքային կենսաթոշակի միջև։ Շնորհակալություն

Դիաննա Ստեփանյան.

Բարև Ձեզ: Իմ հարցը կապված է ապրանքների ներմուծման ու հարկման հետ: ՀԿ-ն ցանկանում է ապրանք ներկրել (հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց համար վերականգնողական պարագաներ) ու վաճառք իրականացնել ստացված շահույթը հասարակական նպատկներով իրականացնելու համար (համապատասխանում է կանոնադրական նպատակներին): Բացի մաքսային վճարը, ԱԱՀ պե՞տք է վճարի:

Անուշ.

Բարև Ձեզ։ Խնդրում եմ պատասխանեք․ եթե աշխատողը (ՎԳ) վիրահատությունից հետո անաշխատունակության մեջ է, ստանալով հաշմանդամության 3-րդ կարգ, իրավունք ունի շարունակել աշխատել բժշկական կենտրոնում, կամ ի՞նչ հիմքով կարող են ազատել աշխատանքից։ Նախապես շնորհակալություն։

Մերի.

Բարև Ձեզ։
Հնարավո՞ր է արդյոք հիվանդության կամ հաշմանդամության կարգ ունեցող աշխատակցի աշխատավարձը վճարել առձեռն։

Արամ Հակոբյան.

Բարև Ձեզ։ Ես 3-րդ կարգի հաշմանդամ եմ, ունեմ 13 տարվա ստաժ և ստանում եմ 29 330 դրամ թոշակ։ Խնդրում եմ ասել, թե կբարձրանա՞ արդյոք թոշակս 2012թ․ հունվարի 1-ից։ Նախապես՝ շնորհակալություն։

Նանա.

Բարև ձեզ։ Խնդրում եմ, կասե՞ք՝ եթե մարդը հիվանդ է և պետ. աշխատող, որքա՞ն ժամանակ կարող է մնալ արձակուրդում (լուրջ հիվանդություն է, և պետք է հաշմանդամության կարգ ստանա)։ Օրենքով ե՞րբ է ֆիզ. արձակուրդի ժամկետը լրանում։

Արտակ.

Բարև ձեզ:
Եթե աշխատողին ընդունում ենք որպես անվտանգության աշխատակից, ով նաև 2-րդ կարգի հաշմանդամ է, ապա եկամտային հարկը վճարվում է տվյալ աշխատակցին որպես արտոնությու՞ն, այսինքն՝ գործատուն իր եկամտահարկը ՊԵԿ չի՞ վճարում, այլ այն փոխանցվում է աշխատակցի աշխատավարձի քարտին, եթե այո, ապա խնդրում եմ, օրենքի հղումը կգրե՞ք:
Առավել մանրամասն. հաշմանդամության կարգ ունեցող աշխատակցի (կուտակային կենսաթոշակային համակարգի մասնակից չէ) համախառն աշխատավարձը կազմում է 108 974 ՀՀ դրամ, իսկ զուտ աշխատավարձը՝ 82 000 ՀՀ դրամ: Կա՞ արդյոք օրենքի կարգավորում, որ կազմակերպությունը աշխատակցի եկամտային հարկը վճարի ոչ թե պետությանը, այլ աշխատակցին (տվյալ դեպքում աշխատողը ստանա 108 974 ՀՀ դրամ 82 000 ՀՀ դրամի փոխարեն), և վճարված 108 974 ՀՀ դրամը աշխատակցին վճարելու դեպքում հավելյալ եկամտային հարկ չառաջանա։
Շնորհակալություն:

Աշոտ.

Ողջույն։ Ես առաջին կարգի հաշմանդամ եմ։ Աղոտ գիտեմ, որ իմ դեպքում աշխատանքային օրենսգիրքը ուրիշ է։ Ես կարո՞ղ եմ համատեղելիությամբ երկու տեղ աշխատել։ Առավելագույնը քանի՞ ժամ աշխատելու իրավունք ունեմ։

Կիմա.

Բարև Ձեզ, հարգելի մասնագետներ: Խնդրում եմ ասեք՝ որքա՞ն կկազմի 13 տարվա աշխատանքային ստաժ ունեցող, 3-րդ կարգի հաշմանդամության թոշակը: Շնորհակալություն:

Անի.

Բարև Ձեզ: Աշխատողը հաշմանդամության ո՞ր կարգ պետք է ունենա, որպեսզի 150 տոկոսի չափով շահութահարկից նվազեցում լինի:

Աշոտ.

Բարև ձեզ։

Խնդրում եմ պարզաբանել.
Ինչպե՞ս է հաշվարկվում աշխատանքային ստաժը. մեկ տարին 360 օր, թե՞ 365: Հաշվարկման կարգում գրված էր, որ 30 օրը մեկ ամիս է և 12 ամիսը` մեկ տարի:

Ո՞րն է ստաժի օրացուցային տարին և ի՞նչն է պատճառը, որ տարիքային աշխատանքային կենսաթոշակը հաշմանդամության կենսաթոշակի փոխելու համար դիմելիս մերժում են` պատճառաբանելով, որ տարիքային աշխատանքային կենսաթոշակ է նշանակվել օրացուցային 9 տարի 6 ամիս աշխատանքային ստաժի հաշվառմամբ: Ինչու՞ երեխայի խնամքի ժամանակահատվածն այս դեպքում չի հաշվարկվում։

Կանխավ` շնորհակալություն:

Սարգիս.

Բարև ձեզ,
1) Եթե աշխատողին ընդունում ենք որպես պահակ, որը նաև 3-րդ կարգի հաշմանդամ է, ապա եկամտային հարկը վճարվում է ինչպես մյուս աշխատողներին, թե՞ կան արտոնություններ (որոշակի տոկոսներ):
Շնորհակալություն:

2) Հնարավո՞ր է պահակի համար սահմանել 21-ից 09-ը երկու օրը մեկ աշխատաժամանակով: Այսինքն 2 պահակ են լինում, 2 օրը 1 ռեժիմով:
Շնորհակալություն:

Հասմիկ.

Բարև ձեզ:
Խնդրում եմ ասեք` հաշմանդամություն ունեցող և հաշմանդամ երեխա ունեցող ա/ձ-ը հարկային ի՞նչ արտոնություններ կարող է ունենալ:

Lucie.

Բարև ձեզ, խնդրում եմ ասեք` եթե Ա/Ձ-ն գրանցվում է հաշմանդամություն ունեցող մեկի կողմից, արդյո՞ք որևէ արտոնություն կա հարկեր վճարելուց:

Աննա.

Հարգելի գործընկերներ, խնդրում եմ ասել.
Շահութահարկով յուրաքանչյուր հաշմանդամի 150 տոկոսը նվազացնելու համար կա՞ արդյոք հաշմանդամին տրված հաշմանդամության կարգի սահմանափակում: Կանխավ շնորհակալություն:

Արսինե.

Հարգելի հաշվապահներ, խնդրում եմ, օգնեք, շտապ է:
Աշխատողը փետրվարի 22-ից անաշխատունակ է, գտնվում է բուժման մեջ: Բացի այդ նա դիմել է համապատասխան մարմին հաշմանդամության կարգ տրամադրելու համար: Աշխատողի ասելով՝ նրան տրամադրվելու է 90 օր ժամկետով անաշխատունակության թերթիկ, որը մինչ այսօր չի ներկայացվել գործատուին:

1. Ե՞րբ է ընկերության կողմից հաշվարկվում և վճարվում անաշխատունակության նպաստը:
2. Ինչպե՞ս պետք է հաշվարկեմ փետրվար ամսվա աշխատավարձը, եթե 22.02.-ից չի աշխատում:
3. Եթե 22.02.-ից հաշվում ենք 90 օր, ապա ստացվում է, որ անաշխատունակությունը ավարտվում է 21.05.2016թ.: Սակայն աշխատողը ցանկանում է վերադառնալ աշխատանքի 01.04.-ից: Արդյո՞ք ընկերությունը իրավունք ունի թույլ տալու որպեսզի աշխատանքի անցնի 01.04.-ից: Եթե այո, ապա ինչպե՞ս պետք է վարվեմ նման պարագայում, եթե արդեն իսկ հաշվարկված և վճարված լինի 90 օրվա անաշխատունակության նպաստը:

Կանխավ շնորհակալություն:

Սիրանուշ.

Ունեմ հաշմանդամության 3-րդ կարգ: Աշխատում եմ և ստանում եմ բարձր աշխատավարձ: Աշխատավարձ ստանալը կարող է անդրադառնալ հաշմանդամության նպաստի ստացման վրա:

Թեհմինե.

Ընկերության աշխատակիցը աշխատանքի վայրում դժբախտ պատահարի պատճառով բուլետենի մեջ է և պետք է ստանա կարգ: Աշխ. օրենսգրքով նշված է, որ պատահարից 4 ամիս անց նա պետք ազատվի աշխատանքից և ստանա թոշակ: Ընկերությունը ի՞նչ կարգով պետք է նրան ազատի աշխատանքից, մինչև՞ թոշակի անցնելը, թե՞ թոշակի դիմելուց առաջ: Եթե տեղյակ եք, խնդրում եմ պարզաբանել: