ՀԴՄ

Աննա․

Բարև Ձեզ, հարգելի հաշվապահներ։ Արդյո՞ք ճիշտ եմ մեկնաբանում օրենքը.
Շահաբաժինների ետ վերադարձի որոշման 5րդ գոդվածի գ կետով, եթե տարվա ընթացքում մեկ անգամ են ՀԴՄ տուգանել 416 հոդվածով, ապա հնարավոր է այս տարի 2025 թվականի վճարած շահաբաժնի հարկը ետ ստանալ։ Որոշման մեջ նշվում է 416 հոդվածի պահանջների երեք և ավելի անգամ խախտում։

Անահիտ․

Հարգելի հաշվապահներ, ԱՁ սկսել է բացի ծառայություն մատուցելուց ապրանքերի վաճառք էլ իրականացնել, արդյո՞ք պետք է ես ՊԵԿ համակարգում ինչ որ փոփոխություններ կատարեմ, թե՞ միայն հաշվետվություններ ներկայացնելուց գործունեության տեսակ ավելացնեմ։ Եվ քանի որ ՀԴՄ-ով էլ բացվել են բաժիններ՝ վաճառքի և ծառայության, ՊԵԿ համակարգով ինչպե՞ս տեսնեմ ՀԴՄ-ի բաժինները առանձին առանձին։

Անի․

Բարև ձեզ, հարգելի մասնագետներ։ Հարցս հետևյալն է՝ ԱԱՀ վճարող կազմակերպությունը եթե կիրառում է 5 տոկոս զեղչ մանրածախ վաճառքում, դա պարտադիր պե՞տք է երևա ՀԴՄ կտրոնի վրա։

Բարև Ձեզ, ԱՁ-եմ, Շրջանարության հարկման դաշտում, մատուցում եմ հեռահար ՏՏ ծառայություններ։ Հաճախորդներս տարբեր երկրների (նաև ՀՀ) իրավաբանական և ֆիզ․ անձիք են։ Իրավաբանական հաջախորդների հետ աշխատում եմ հաշիվ-վավերագրերով, սակայն ֆիզ․ անձերի հետ աշխատելուց, հաշիվ-վավերագիր գրելու համար հարկավոր է հավաքագրել ֆիզ․ անձի անձնագրային տվյալները, ինչը միշտ չէ, որ հնարավոր է (ուղղակի անհիմն են համարում դրա տրամադրումը)։

Ուսումնասիրելով օրենքը, ըստ ՀՕ Հոդված 55, 4-րդ կետի, 10-րդ մասի “գ” կետի՝ պարտադիր է լրացնել ֆիզիկական անձի անունը, ազգանունը, բնակության վայրի հասցեն, անձնագրի (կամ անձը նույնականացնող այլ փաստաթղթի) սերիան և (կամ) համարը։ Ստացվում է, եթե ես այս տվյալները չունեմ, ապա կազմված հաշիվ-վավերագիրը օրինական չէ։ Մյուս տարբերակն է, ունենալ ֆիզիկական ՀԴՄ սարք և վճարումը արտածել ՀԴՄ-ի տեսքով, սակայն այստեղ էլ հարց է առաջանում՝ ինչպե՞ս տրամադրել ՀԴՄ-ը կտրոնը այլ երկրում գտնվող հաճախորդին։

Իհարկե, նաև տարբերակ է օգտագործել էլեկտրոնային ՀԴՄ, սակայն այստեղ էլ հարցեր կան՝ օրենքը պահանջում է ունենալ կայք կամ հավելված, որը պետք է բավարարի պահանջներին՝ https://www.arlis.am/hy/acts/224310 (ԻՆՏԵՐՆԵՏԱՅԻՆ ԿԱՅՔԻՆ ԿԱՄ ԷԼԵԿՏՐՈՆԱՅԻՆ ՀԱՎԵԼՎԱԾԻՆ (ԷԼԵԿՏՐՈՆԱՅԻՆ ԱՌԵՎՏՐԱՅԻՆ ՀԱՐԹԱԿԻՆ) ՆԵՐԿԱՅԱՑՎՈՂ ՊԱՀԱՆՋՆԵՐԸ)։

Պետք է նշեմ, որ կայք չունեմ, ծառայությունները մատուցվում են մեսսենջերի կամ էլ․ փոստի միջոցով։ Ին՞չ տարբերակներ կառաջարկեք աշխատելու։ Կամ եթե կա որևէ պարզաբանում ՊԵԿ-ից նման կերպ աշխատելու վերաբերյալ, խնդրում եմ կիսվել հղումով։

Վազգեն․

Բարև Ձեզ։ Ճի՞շտ եմ հասկանում, որ բժշկական ծառայություններ մատուցող ԱՁ-ի համար էլեկտրոնային հսկիչ դրամարկղային մեքենայի կիրառումը պարտադիր է, եթե միացած ես “Էլեկտրոնային առողջապահության համակարգին”։ Հակառակ դեպքում կարո՞ղ ես չունենալ։

Ռոզա․

Սիրելի հաշվապահներ, որևէ մեկը կարո՞ղ է ինձ ասել՝ ինչպե՞ս վարվի այն բանջարեղենի խանութը, որն անցել է 24մլն շեմը։ Օրինակ, համեմը ամեն օր և օրվա մեջ վաճառում է տարբեր գներով (կախված թարմությունից), էլ չեմ ասում մնացածը։

Լիանա․

Բարև ձեզ։ 24 մլն դրամը գերազանցելու դեպքում արդյո՞ք անհրաժեշտ է ՀԴՄ կտրոնի վրա ապրանքի անվանումը և ԱՏԳ ԱԱ կոդը տպել նույն պահից, թե՞ հաջորդ տարվա հունվարի 1-ից։

Նարե․

Բարև Ձեզ։ Հարգելի հաշվապահներ, ՀԴՄ կիրառման մասին օրենքում նշվում է, որ եթե ուղևորափոխադրման ժամանակ վաճառվում են տոմսեր, ապա կարելի է ՀԴՄ չկիրառել, ապա այդ դեպքում վարորդը գումարը հավաքում է իր մոտ, օրվա վերջում մուտքի օրդերով գումարը մուտքագրում դրամարկղ, իսկ այս դեպքում արդյո՞ք կիրառվում են կանխիկ գործարքների սահմանափակումները։
Կանխավ շնորհակալ եմ։

Անահիտ․

Մի քանի րոպե խլեմ։ Հացի փուռ է, գտնվում է մարզում, միայն իր արտադրանքն է վաճառում և միայն տեղում, աշխատում է միկրոյով․

1. Բացի միկրոյի շրջանառության հաշվետվությունից կա՞ն էլի հաշվետվություններ որ պետք է հանձնեմ, օրինակ ֆիզիկական ծավալների ու գների վերաբերյալը մտքովս անցավ։ Աշխատողների գծովը գիտեմ։
2. Մեր դեպքում խնդի՞ր է, եթե ծախսեր ցույց չենք տալիս։ ՀԴՄ-ն տպվում է նորմալ, շրջանառությունը շատ փոքր է, բայց բացի ՀԴՄ սպասարկումից այլ հաշիվներ չենք ստանում։
3. Նաև, բոնուսային հարց, կարող ե՞նք ասել՝ տարածքը անվճար են տրամադրել։
   Նախապես շնորհակալ եմ։

Անահիտ․

Բարև Ձեզ։ Մի քանի «մութ» պահեր կան ՀԴՄ–ի վերաբերյալ, կօգնե՞ք խնդրեմ։ ԱՁ-ն նոր է գրանցվել, հացի փուռ է, տարածքը վերցնում է վարձակալությունով, բայց ումից որ վերցնում է պայմանագիր կնքել չի ուզում, այսինքն ոչ մի փաստաթուղթ չենք ունենալու, որի հիման վրա այդ տարածքում ենք իրականացնում գործունեությունը, դա խնդիր է՞ միայն ծախսագրում անելու անհնարինության համար, թե՞ ՀԴՄ չենք կարողանա տեղադրել առանց փաստաթուղթ, ստուգումների ժամանակ հարցեր կառաջանա և այլն։

Նաև ուզում եմ հերթականությունը հասկանալ, ԱՁ–ն հաշվեհամար է բացում, ՀԴՄ սարք գնում և գրանցման հայտ տալի՞ս այդ տարածքում։

Անահիտ․

Հարգելի գործընկերներ, խնդրում եմ մանրամասնել էլեկտրոնային ՀԴՄ-ների պարտադիր կիրառման վերաբերյալ տեղեկատվությունը։ Արդյո՞ք ատամնաբուժարանների համար էլեկտրոնային ՀԴՄ ունենալը պարտադիր պահանջ է։

Արաքս․

Բարև Ձեզ։ Կարո՞ղ եք ասել՝ Երևանում լցնովի պաղպաղակի սարքավորում ունենալու համար ի՞նչ հարկատեսակով է աշխատելու, և ՀԴՄ սարք անհրաժե՞շտ է։

Սվետլանա․

Բարև Ձեզ։ Խնդրում եմ օգնել։ ԱՁ գրանցել է բնակության հասցեով, բայց գործունեության հասցեն այլ է։ Կա նաև վարձակալական պայմանագիր։ Եթե ՀԴՄ գրանցվի գործունեության հասցեով, դա բավարա՞ր է, թե՞ պետք է դիմել ՊԵԿ գործունեության հասցեն փոխելու։

2. Եվ կասե՞ք՝ վարձակալական պայմանագիրը արտացոլվու՞մ է 189 ձևում։

Կանխավ շնորհակալ եմ։

Մարիամ․

Բարև ձեզ։ Էլեկտրոնային հրավիրատոմսերի պատրաստումը և վաճառքը կարո՞ղ է աշխատել միկրոձեռնարկատիրության համակարգում։ Եվ եթե գնորդները ֆիզ․ անձինք են, այդ դեպքում պետք կգա՞ էլեկտրոնային ՀԴՄ։

Գոհար․

Բարև ձեզ, հարգելի հաշվապահներ, խնդրում եմ ասել՝ Game Zone-ը, որը ժամանցային կենտրոն է, աշխատում է շրջ․ հարկով, կարո՞ղ է արդյոք դրսից պատրաստի սնունդ գնել և վաճառել հաճախորդներին, քանի որ ընթացքում ցանկանում են ուտելու որևէ բան, բայց մենք տեղում չենք պատրաստում։ Եթե այո, ապա կարո՞ղ ենք շարունակել շրջ․ հարկով աշխատել, գործունեությունը դիտվելու է հանրային սնու՞նդ, թե՞ առևտուր։ Եթե առևտուր, ապա ՀԴՄ կտրոն տպելուց ի՞նչ ԱՏԳԱԱ կոդ ենք դնելու, քանի որ գերազանցել ենք 24 մլն-ը։

Նարինե․

Բարև Ձեզ, խնդրում եմ ասեք՝ ԱԱՀ-ով աշխատող ՍՊԸ-ն արդյո՞ք կարող է ծախս ճանաչել գնորդի ՀՎՀՀ-ով ՀԴՄ կտրոնում արտացոլված ապրանքների գումարը։

Էվա․

Բարև Ձեզ։ Նոր ձեռք բերված ՀԴՄ-ի գումարը կարո՞ղ եմ նվազեցվող ծախս համարել, թե՞ ոչ։

Արմեն․

Բարև Ձեզ։ Մատուցում ենք օնլայն խորհրդատվական ծառայություններ (և իրավաբանական անձանց, և ֆիզ․ անձանց)։ Երբեմն ֆիզ․ անձ հաճախորդները չեն ցանկանում տրամադրել անձնագրային տվյալները՝ հաշիվ դուրս գրելու համար։ Այս դեպքում պե՞տք է ՀԴՄ կիրառել։ Եթե այո՝ ֆիզիկական ՀԴՄ սարք, թե՞ օնլայն ՀԴՄ։ Անկանխիկի օրենքում նշվում է, որ խորհրդատվական ծառայությունների վճարները կատարվում են անկանխիկ ձևով։ Այսինքն՝ եթե վճարումը կատարվում է քարտով կամ այլ վճարային համակարգով, կարո՞ղ ենք ՀԴՄ կիրառել, թե՞ ոչ։ Շնորհակալ եմ նախապես։

Տաթև․

Բարև Ձեզ, ես Տաթևն եմ։ Ունեմ հաշվապահական բազային գիտելիքներ ու պետք է ընկերուհուս արտելի հաշվապահությունը վարեմ։ Հաշվառումից հանած ԱՁ-ն կրկին հաշվառել եմ, ՏԳՏ դասակարգիչը՝ 95․29․0 ՝ ճի՞շտ է սա։ Այժմ պետք է՝ ներկայացնեմ միկրոձեռնարկատիրության սուբյեկտ համարվելու վերաբերյալ հայտարարություն որպես ԱՁ, կամ որպես ԱՁ չհանդիսացող ֆիզիկական անձ։

Հարցս հետևյալն է․ 1-ինի դեպքում առանց ՀԴՄ կարո՞ղ է աշխատել արտելը, թե ոչ, իսկ եթե այո, ապա ի՞նչ պետք է անել։ Իսկ 2-րդի դեպքում, տեղյակ եմ Արտոնագրի մասին, դա ինչպե՞ս ունենալ։ Խնդրում եմ նաև վճարումների մասով օգնել։ Տեղյակ եմ միայն տարեկան 12 000 դրոշմանիշային վճարի մասով միայն։ Կանխավ շնորհակալ եմ։

Արթուր․

Բարև ձեզ, մի հարց ունեմ․ ԱՁ-ն աշխատում է շրջ․ հարկով։ Պետք է իրականացնի առցանց վաճառք կայքից կցված է էլեկտրոնային ՀԴՄ և վճարում քարտով։ Մատուցում է 3D տպիչով տպագրված ապրանքների առցանց վաճառք։ Կարո՞ղ եք նշել էլեկտրոնային ՀԴՄ-ի վրա ի՞նչ ԱՏԳ կոդ պետք նշեմ, նախապես շնորհակալ եմ։

Աննա․

Բարև ձեզ։ Կասե՞ք՝ ԱՏԳ ԱԱ ծածկագրերը պարտադի՞ր է ՀԴՄ ցանկի մեջ նշել։

Աննա․

Բարև ձեզ, ես զբաղվում եմ ձեռագործ իրերի պատրաստմամբ` տոնածառի խաղալիքներ, ամանորյա մոմեր, մոմակալներ և այլն։ Ցանկանում եմ մասնակցել ամանորյա տոնավաճառներին և հետագայում առցանց վաճառք Հայաստանում։ Խնդրում եմ ուղղորդեք ի՞նչ տեսակի ԱՁ պետք է բացել, ինչքա՞ն է հարկվում նմանատիպ գործունեությունը, և արդյո՞ք անհրաժեշտ է ունենալ ՀԴՄ և ինչպիսին։ Կանխավ շնորհակալություն✨