29/10/2026

զիջում

Սոֆյա․

Հարգելի գործընկերներ, խնդրում եմ գրել՝ արդյո՞ք պահանջի իրավունքի զիջումը (ցեսիան) կհարկվի ԱԱՀ-ով: Օրինակ՝ ռուսական ընկերությունը հայկական կազմակերպությանը (մեզ) է զիջում իր հաճախորդի պարտքը մատուցված ծառայությունների դիմաց։ Մենք ընդունել ենք պարտքը, սակայն դրա դիմաց միջնորդավճար ենք վերցնում։ Օրինակ՝ պարտքը կազմում է 100,000 դոլար, իսկ մենք այն գնում ենք 80,000 դոլարով։ Արդյո՞ք 20,000 դոլարի չափով եկամուտը (պարտքի զիջումից ստացված) կհարկվի ԱԱՀ-ով: Արդյո՞ք եկամտի այս տեսակը ներառվում է ՀՀ հարկային օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի 47-րդ կետով սահմանված ազատումների մեջ:

Екатерина.

Добрый день! Российская фирма переуступает армянской организации (нам) долг своего клиента за оказанные услуги. Мы принимаем долг, но берем за это комиссию. Например, долг 100 000 долларов, а мы покупаем за 80 000 долларов. Будет ли доход в 20 000 долларов (от переуступки долга) облагаться НДС? Заранее спасибо.

Հայկ․

Բարև Ձեզ։ Եռակողմ համաձայնագիր է կազմվել երեք ԱԱՀ-ով հարկվող ընկերությունների միջև։ Կողմ 2-ը պարտք է Կողմ 1-ին 80 000 000 ՀՀ դրամ, Կողմ 1-ը պարտք է Կողմ 3-ին 20 000 000 ՀՀ դրամ։ Համաձայնագրում նշված է, որ Կողմ 2-ի և կողմ 3-ի հիմանդիրները նույն մարդիկ են և համաձայնության են եկել, որպեսզի Կողմ 1-ը ունեցած պարտավորությունը կողմի 3-ի նկատմամբ 20 000 000 դրամը վճարի կողմի 2-ին, ինչի արդյունքնում փոխմարելով կստացվի, որ կողմ 2-ը պարտքի է կողմ 1-ին 60 000 000 ։ Սա արդյո՞ք կհամարվի պարտքի զիջում և ինչ որ կողմի համար կառաջացնի հարկային պարտավորություն։

Արման․

Բարև ձեզ, որ խնդրեմ՝ կասե՞ք, եթե մի ՍՊԸ վարձակալության պայմանագրով, որը արդեն դադարել է, նշված 2 ամսվա գումար է պարտք մնացել իմ ՍՊԸ-ին, չնայած որ հաշիվը գրվել է, ի՞նչ հարկային պարտավորություն կառաջանա ինձ մոտ զիջման դեպքում։

Հայկ․

Բարև Ձեզ։ Ա Կազմակերպությունը 8 500 000 ՀՀ դրամի ապրանքներ է վաճառել Բ կազմակերպությանը։ Բանկի հետ կնքնվել է ֆակտորինգային պայմանագիր, որից հետո Ա կազմակերպությունը իր պարտքը զիջել է բանկային կազմակերպությանը։ Կասե՞ք՝ ի՞նչ հաշվապահական ձևակերպումներ տալ Ա և Բ կազմակերպությունների համար։

Դիաննա․

Բարև Ձեզ, հարգելի հաշվապահներ։ Նախորդ տարվա վերջ X ՍՊԸ-ն Y ոչ առևտրային կազմակերպությանը ապրանք է մատակարարել, իսկ ոչ առևտրային կազմակերպությունը վճարել է պարտքի մի մասը, այժմ ունի կրեդիտորական պարտք X ՍՊԸ-ին։ Եթե եռակողմ պայմանագիր է կնքվում և X ՍՊԸ-ի պարտքը մարում է մեկ այլ ՍՊԸ-ն, արդյո՞ք դա դիտվում է որպես եկամուտ ոչ առևտրային կազմակերպության համար։ Արդյո՞ք առաջանում են հարկային որևէ պարտավորություններ ոչ առևտրային կազմակերպության և ՍՊԸ-ի համար։ Ոչ առևտրային կազմակերպության գործունեությունը ներկա պահին դադարեցված է անորոշ ժամկետով։ Կանխավ շնորհակալություն։

Ժաննա․

Բարև Ձեզ, հարգելի հաշվապահներ, խնդրում եմ օգնել հետևյալ հարցում․

Եթե ՀՀ ռեզիդենտ ՍՊԸ-ն ունի կրեդիտորական պարտք ոչ ռեզիդենտ ՍՊԸ-ին, և այդ ՍՊԸ-ն զիջում է մեր պարտքը մեկ այլ ոչ ռեզիդենտ ՍՊԸ-ի։ Ասացեք խնդրեմ՝ ի՞նչ հաշվապահական ձևակերպումներ պիտի տամ, և ի՞նչ փաստաթղթեր են անհրաժեշտ, արդյո՞ք պետք է պարտքի փոխանցման եռակողմ համաձայնագիր։