փայաբաժին

Լիլիթ․

Բարև ձեզ, մի հարց ունեմ․ ՍՊԸ-ում, որն անշարժ գույքի գործակալություն է, ունեմ 50 տոկոս բաժնեմաս, ունեմ նաև ԱՁ, որտեղ առուվաճառք եմ անում։ Արդյո՞ք կհամարվեմ փոխկապակցված։

Աստղիկ Բարսեղյան․

Բարև Ձեզ։ Խնդրում եմ օգնեք․ հիմնադիրների բաժնեմասերի չափերը փոխվել են 2025թ. մարտի 15-ից։ Ինչպե՞ս եմ բաշխելու շահաբաժինը։

Նունե․

Բարև Ձեզ։ Կասե՞ք՝ ի՞նչ փաստաթղթեր են անհրաժեշտ լրացնել, եթե ՍՊԸ-ի 50/50 համահիմնադիրներից մեկը իր մասնամաժինը նվիրատվություն է ուզում անել մյուսին, և այդ մյուսը պետք է դառնա այսուհետ միակ հիմնադիրը և տնօրենը։

Գևորգ․

Բարև Ձեզ, երկար տարիներ անհատ ձեռնարկատեր եմ, զբաղվում եմ ձկնաբուծությամբ, ինչպե՞ս կարող եմ բիզնես գործունեությունս Ա/Ձ-ից փոխել ՍՊԸ-ն։ Փոխելու նպատակը հետևյալն է, որպեսզի բիզնես-գործունեությունը շարունակեմ եղբորս հետ միասին՝ համամասնորեն։ Շնորհակալություն։

Կառլեն․

Արժեթղթերից ստացվող եկամուտները որպես նվազեցվող եկամուտ 149 հոդվածի 2րդ մասի 3րդ կետն ասում է․՝

“Հարկման բազան որոշելու նպատակով սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված եկամուտները չեն համարվում նվազեցվող եկամուտներ (չեն նվազեցվում համախառն եկամտից), եթե ՝ ստացվում են կազմակերպության կանոնադրական կամ բաժնեհավաք կապիտալում շենքի, բնակարանի, առանձնատան կամ այլ շինության (այդ թվում` անավարտ (կիսակառույց) ձևով մասնակցության (բաժնետոմսի, բաժնեմասի, փայաբաժնի) կամ ներդրում վկայող այլ արժեթղթերի օտարումից, եթե այդ օտարումը կատարվում է կանոնադրական կամ բաժնեհավաք կապիտալում այդ մասնակցությունը (բաժնետոմսը, բաժնեմասը, փայաբաժինը) ձեռք բերելու օրը ներառող հարկային տարվա կամ դրան հաջորդող երեք հարկային տարիների ընթացքում.”

Արդյո՞ք ձեռքբերում է համարվում միայն մի ուրիշ կողմի օտարուման արդյունքում ստացված բաժնեմասը, թե կազմակերպության 0-ից հիմնադրումն էլ է համարվում ձեռքբերում։ Այսինքն եթե ուրիշից չի գնել կամ նվեր ստացել բաժնեմասը, այլ կազմակերպությունը հենց ինքն է հիմնել, երկու տարվա ընթացքում օտարելու դեպքում հարկ կառաջանա՞, թե ոչ։

Միքայել․

Հարգելի հաշվապահներ, կազմակերպության միակ մասնակիցը փոխվել է (մասնաբաժինը նվիրատվության կարգով տվել է այլ անձի), ստացվում է՝ պե՞տք է ներկայացնել նոր իրական շահառուի հայտարարագիր, և ի՞նչ ժամանակահատվածում։ Շնորհակալություն։

Արևիկ․

ՀՀ ռեզիդենտ կազմակերպությունը մտադիր է գնել ոչ ռեզիդենտ կազմակերպությանը պատկանող այլ ոչ ռեզիդենտ կազմակերպության 100% բաժնեմասը։ Մեկ տարվա ընթացքում ՀՀ ռեզիդենտ կազմակերպությունը վաճառելու է ձեռք բերված կազմակերպության 100% բաժնեմասը ակտիվների արժեքից ավելի թանկ արժեքով։ Վաճառելու է այլ ոչ ռեզիդենտ կազմակերպությանը։ Ի՞նչ հարկեր են առաջանալու 2 դեպքում էլ ՀՀ ռեզիդենտ կազմակերպության մոտ։

Արեգա․

Բարև Ձեզ։ Հարգելիներս, ունեմ այսպիսի հարց․ ենթադրենք 2022թ․ բաշխման ենթակա շահույթը կազմում է 100 միլիոն դրամ: 2024թ. ՍՊԸ տնօրենը, որը միաժամանակ հանդիսանում է նաև միակ հիմնադիրը, ցանկանում է բաշխման ենթակա այդ գումարից 2024թ․ ստանալ 25 միլիոն դրամը: Հարցս այսպիսին է՝ կարո՞ղ է ստանալ 25 միլիոն դրամը ,թե՞ պետք է ամբողջությամբ վճարվի: Ինչպե՞ս է դա կատարվում:

Տաթև․

Բարև ձեզ։ Հարցս հետևյալն է. եթե ֆիզ․ անձը մի ՍՊԸ-ում 81% բաժնետեր է, և այդ ՍՊԸ-ի գործունեությունը դադարեցված է, կարո՞ղ է մեկ այլ ՍՊԸ-ում ևս դառնալ էլի բաժնետեր 81%: Փոխկապակցվածություն կառաջանա՞։

Դավիթ․

Հարգելի գործընկերներ, ՍՊԸ-ն ունի 1 հիմանդիր, և ունի վարկ, որով կատարում է շենքի շինարարություն: Հողատարածքը և շենքը փաստացի գրավադրված են: Հիմա հիմնադիրը ցանկանում է 50% բաժնեմասը նվիրատվություն կատարել մեկ այլ անձի: Արդյո՞ք վարկի առկայությունը խոչընդոտ է այս դեպքում, ինչպիսի՞ բարդությունների կարող ենք հանդիպել: Շնորհակալություն:

Տաթև․

Բարև ձեզ, հարգելի հաշվապահներ: Իրական շահառուների հայտարարագրի լրացման հետ կապված՝ 2023 թվին ներկայացվել է ԻՇ, որը ունեցել է մեկ շահառու, այս տարի ավելացել է ևս մեկ շահառու: Բայց նոր ավելացողի բաժնեմասը 81% է , իսկ նախկինինը 100-ից դարձել է 19%: Վերահանձնելու ժամանակ խմբագրում ենք, բայց նախկինի տվյալներն է պահպանվում: Ինչպե՞ս ավելացնել նոր բաժնետերին։

Մարի․

Բարև Ձեզ։ Եթե ՍՊԸ-ն գործունեությունը սկսել է տարվա սկզբից, ապա կարո՞ղ ենք դեկտեմբերին մասնակիցներին տալ շահաբաժին։ Եվ եթե այո, ապա ի՞նչպես ձևակերպել որպես միջանկյալ շահաբաժին։

Անի․

Հարգարժան ընկերներ, եթե ընկերությունն ունի մեկ մասնակից, մասնակիցների ժողովի արձանագրության փոխարեն ի՞նչ փաստաթուղթ է կազմվում։

Հասմիկ․

Բարև Ձեզ։ Ընկերությունը ունի 13 բաժնետեր, 87 % – ի բաժնետերը գլխավոր տնօրենն է, մնացածը ըստ դեպոզիտարիայի կան, բայց իրականում կամ մահացած են, կամ էլ իրավահաջորդ չունեն: Նման պարագայում ինչպե՞ս վարվեմ, չէ՞ որ կա շահաբաժիններ հասկացությունը:

Կարեն․

Բարև Ձեզ։ Ֆիզ․ անձն ընկերությունում ունի 100 տոկոս բաժնեմաս, բայց այս պահին դադարի մեջ է։ Ֆիզ․ անձը ունի նաև ԱՁ։ ԱՁ-ն արդյո՞ք կարող է շրջանառության հարկով աշխատել, թե՞ ոչ։

Գոհար․

Բարև ձեզ: 2 բաժնետեր ունեցող ՍՊԸ-ն՝ յուրաքանչյուրը 50% բաժնեմաս, կարո՞ղ է համարվել միկրոձեռնարկատիրություն, եթե չի գերազանցում 24 միլիոնը։

Էլեն․

Բարև Ձեզ, հարցս հաշվապահական ձևակերպման հետ է կապված։ Կազմակերպության մասնակիցը (կազմակերպություն է) անվանական արժեքով իր մասնակցությունը վաճառել է ֆիզ․անձի։ Ի՞նչ ձևակերպում պետք է տալ տվյալ կազմակերպությունում և ի՞նչ ձևակերպում այն կազմակերպությունում, որը վաճառել է իր մասնաբաժինը։

Տիգրան․

Հարգելի հաշվապահներ, հարցս հետևյալն է. Ա կազմակերպությանը պատկանում է Բ կազմակերպության 100 տոկոս բաժնետոմսերը։ Ա կազմակերպությունը ցանկանում է վաճառել Բ կազմակերպությունում ունեցած ամբողջ բաժնետոմսերը մեկ այլ կազմակերպության։ Արդյո՞ք վաճառքից առաջանալու է շահութահարկ և ԱԱՀ։ Նշեմ նաև, որ Ա կազմակերպությունը գործում է հարկման ընդհանուր դաշտում։

Բարիշկա․

Բարև Ձեզ։ Եթե կազմակերպության նախագահը հանդիսանում է կազմակերպության միակ հիմնադիր, այդ դեպքում շահաբաժնի հաշվարկման և վճարման հետ կապված որևէ խտրականություն կա՞։

Նաիրա Վարդանյան․

Հարգելի հաշվապահներ, հետգնման եղանակով բաժնեմասը վաճառվում է ՍՊԸ-ին։ Խնդրում եմ տալ պարզաբանում բաժնեմասը վաճառողի մոտ առաջացող հարկերի և տուրքերի մասով։ Շնորհակալություն։

Տաթև․

Բարև ձեզ, հարգելի հաշվապահներ: ՍՊԸ-ն նեղ մասնագիտական դասընթաց է իրականացնում, աշխատում է միկրոյի դաշտում : Այս ՍՊԸ-ի տնօրենը, որը հանդիսանում է 19% բաժնետեր, բացել է մեկ այլ ՍՊԸ, որտեղ ևս հանդիսանում է տնօրեն (Նորաբաց ՍՊԸ -ն ներմուծում է անելու Չինաստանից և վաճառք Հայաստանում):

Հարց 1. Նորաբաց ՍՊԸ-ն կարո՞ղ է աշխատել շրջհարկի համակարգում (չգերազանցելով 115մլն.)

Հարց 2․ Այս դեպքում միկրոյով աշխատող ՍՊԸ-ի հետ փոխկապակցված չեն հանդիսանում , ճի՞շտ է:

Հարց 3. Կարո՞ղ է նույն անձը 2 ՍՊԸ-ում էլ հանդիսանալ որպես տնօրեն:

Քրիստինե․

Բարև բոլորին: Մի հարց տամ: Կազմակերպության բաժնետերերը 2 են, ֆիզ. անձեր: Ամեն մեկը ունի 50% բաժին: Անձերից մեկը աշխատում է պետական հաստատությունում: Նշեմ, որ տնօրենը ինքը չի: Օրենքի խախտում կա՞, թե՞ ոչ:

Ելենա․

Բարև Ձեզ։ Եթե ՍՊԸ-ի մասնակիցը վաճառում է կամ նվիրում է իր բաժնեմասը ՍՊԸ-ի երկրորդ մասնակցին, արդյո՞ք անհրաժեշտ է այդ տեղեկությունը ներկայացնել պետ․ ռեգիստր։

Թ․

Ես ՍՊԸ-ում փայատեր եմ, հիմա վաճառում եմ իմ մասը, մյուս անդամին առաջարկվել է, բայց նա ևս ցանկանում է վաճառել։ Իմ քայլե՞րը։

Արուսիկ.

Բարև Ձեզ, հարգելի հաշվապահներ:
Կազմակերպությունները ճանաչվել են փոխկապակցված: Հիմա ցանկանում ենք մի կազմակերպությունից հիմնադիրներից մեկի փոփոխություն կատարել, որպեսզի հաջորդ տարվանից անցեն շրջ․ հարկի ոլորտ։ Ստացվում է, որ պետք է ձևակերպենք անյպես, իբր ֆիզ. անձը (հիմնադիր) վաճառում է իր փայաբաժինը մեկ այլ ֆիզ. անձի, արդյունքում առաջանալու՞ է եկամտային հարկ, և ո՞րն է լինելու հարկման բազան ու ի՞նչ դրույքաչափով։

Խնդրում եմ արձագանքեք. ու՞մ կարող եմ դիմել ՍՊԸ փայաբաժնի վաժառքի հետ առնչվող հարցերով: խնդրում եմ համար գրեք, զանգեմ։

Ռուբ․

1) Շահութահարկի կանխավճարների համար հաշվետվություն լրացվու՞մ է, թե՞ միայն կատարվում է վճարում, և հետո այդ կատարված կանխավճարները նվազեցվում են։

2) ՍՊԸ-ն ցանկանում է իր փայաբաժնի 20%-ը նվիրաբերել այլ ՍՊԸ-ի հիմնադիր տնօրենի։ Խնդրում եմ կասե՞ք՝ ինչպե՞ս պետք է կազմակերպվի այս գործընթացը։

Վահան․

Բարև Ձեզ։ Հարցս վերաբերում է կազմակերպությունների փոխկապակցվածությանը, մասնավորապես ՀՕ հոդված 30-ի 1-ին մասին 2-րդ կետին․

2) ռեզիդենտ առևտրային կազմակերպության կանոնադրական (բաժնեհավաք) կապիտալի 20 տոկոս և ավելի փայաբաժինը (բաժնետոմսը, բաժնեմասը) պատկանում է անհատ ձեռնարկատեր չհանդիսացող այն ֆիզիկական անձին, որին միաժամանակ պատկանում է այլ ռեզիդենտ առևտրային կազմակերպության կանոնադրական (բաժնեհավաք) կապիտալի 20 տոկոս և ավելի փայաբաժինը (բաժնետոմսը, բաժնեմասը):

Գիտենք, որ, որպես բացառություն, եթե կազմակերպություններից մեկը գործունեության դադարեցման դիմում է տվել, ապա մյուս կազմակերպությունը կարող է համարվել շրջանառության հարկ վճարող։

Հարցս հետևյալն է․ եթե B կազմակերպությունը դադարեցում է տվել 2021թ․ հունվարի 25-ին, և վերսկսել է գործունեությունը մարտի 30-ին, ապա այս դեպքում A կազմակերպությունը կարո՞ղ է ԱԱՀ վճարող համարվել միայն 01.01.2021-24.01.2021 և 30.03.21-31.12.21 ժամանակահատվածներում, իսկ 25.01.21-29.03.21 ժամանակահատվածում համարվել շրջանառության հարկ վճարող։

Նախապես շնորհակալություն։

Լյուսի.

Բարև ձեզ, հարգելի կոլեգաներ: Խնդրում եմ օգնել ինձ հետևյալ հարցում․
Հնարավո՞ր է կազմակերպության (արտադրական կոոպերատիվ) լուծարումից հետո, հաշվեկշռում եղած գույքը բաժանել փայատերերի միջև, եթե այո, ապա բաժանելուց հետո ի՞նչ հարկ կարող է առաջանալ, և ո՞վ է վճարողը՝ կազմակերպությու՞նը, թե՞ ֆիզիկական անձը։

Արթուր.

Հարգելի գործընկերներ, խնդրում եմ պարզաբանել` արդյո՞ք որևիցե հարկ առաջանում է, եթե սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության մասնակիցները (ֆիզիկական անձիք են) վաճառում են ընկերության իրենց փայաբաժինները: