Category: Հարց ու պատասխան

Արեգա․

Բարև Ձեզ։ Այսպիսի հարց․ Ընկերության՝ ՍՊԸ-ի միակ հիմնադիրը և միաժամանակ նաև տնօրենը կարո՞ղ է անտոկոս փոխառություն տրամադրել կամ տալ նույն ընկերությանը: Կանխավ շնորհակալություն։

Վարդան․

Բարև Ձեզ։ ԱՁ-ն բացվել է 2025-ի Փետրվարին, նույն ֆիզ․ անձի տվյալներով, չունի հավելյալ աշխատողներ, գործում է ՏՏ ոլորտի շրջ․ հարկի աջակցության տիրույթում, եկամուտը՝ ոչ կանոնավոր, արտերկրից՝ ԱՄՆ դոլարով փոխանցում է լինելու։ Հնարավո՞ր է արտերկրից փոխանցումը կատարել անձնական դոլարային հաշվին, նաև ունենալ դրամային ԱՁ հաշիվ և հարկերի չափով “լիցքավորել” այն ՀՀ դրամով պետական գանձապետարանի միասնական հաշվեհամարին և դրոշմանիշային հաշվեհամարին եռամսյակային և տարեկան հարկային փոխանցումների համար, թե՞ պետք է ունենալ և՛ դրամային, և՛ դոլարային ԱՁ հաշիվներ այս դեպքում։ Շնորհակալություն։

Հասմիկ․

Բարև ձեզ, հարգելիներս։ Կրթական կազմակերպությունը սոցիալական ծախսի հաշիվ գրելու համար ծնողից պետք է ստանա դիմում-պահանջ, արդյո՞ք առկա է դիմումի օրինակ:

Հայկ․

Բարև Ձեզ։ Հայաստանում գրանցված բեռնափոխադրող ընկերությունը իր մեքենաների համար ավտոպահեստամասեր է գնում, ինչպես նաև կատարում է վերանարոգում ՀՀ-ից դուրս։ Կասե՞ք՝ ոչ ռեզիդենտի շահութահարկ պե՞տք է վճարել թե՞ ոչ։

Հասմիկ․

Բարև ձեզ, հարգելի հաշվապահներ, հարցս այսպիսին է․ եթե ֆիզ․ անձը կազմակերպությանը տոկոսով փոխառություն է տալիս, տոկոսների մասով ի՞նչ հարկային պարտավորություն է առաջանում, և ո՞վ պետք է վճարի՝ ֆիզ․ անձը, թե՞ կազմակերպությունը որպես հարկային գործակալ։

Լիլիթ․

ԱՁ պատրաստվում է վարձակալել ավտոտնակ՝ որպես պահեստ օգտագործելու նպատակով, ինչպես նաև պահեստից վաճառք կազմակերպելու համար անհրաժեշտ է գրանցել ՀԴՄ։ Հարց 1․ հնարավո՞ր է վարձակալության պայմանագիրը կնքել առանց նոտարի ու կադաստրի վավերացման (ԱՁ և ֆիզ անձ իրար հետ)։ Հարց 2․ հնարավո՞ր է պահեստի հասցեով գրանցել ՀԴՄ։ Շնորհակալություն։

Օլգա․

Եթե աշխատողը հրաժարվում է ֆիզարձակուրդ գնալուց, ինչպե՞ս է հաշվարկվում մայրության նպաստը։

Արա․

էլեկտրոնային խաղերից ստացված շահումը հարկվու՞մ է, և մինչև ո՞ր գումարն է համարվում հարկվող։ Եթե հարկվում է, ապա քանի՞ տոկոս։

Էրիկ․

Բարև ձեզ։ Փաստաթղթեր բաժնում “Գնման ակտի” ձևի մեջ առկա են “Վաճառքի գինը” և “Գումարը” սյունակները։ Ա՞յս ձևն է ընդունվածը 2025-ի համար։ Եթե դրանք պարտադիր լրացման սյունակներ են, ապա ո՞նց անի վերավաճառողը, եթե մի գնման ակտով ձեռքբերված ապրանքները վաճառելու է տարբեր գործընկերներին տարբեր գներով։

Գնման ակտի լրացման մասին օրենք, կարգ կամ այլ իրավական հիմք կարո՞ղ եք տրամադրել։

Մարիա․

Բարև Զեզ։ Ա/Ձ -ն զբաղվում է հյուրատնային բիզնեսով (Booking և Airbnb կայքերով օրավարձով բնակարան է տալիս), 24 մլն շեմը չի անցնում (1 բնակարան), միկրոձեռնարկատիրության տակ կարո՞ղ է աշխատել և հարկ չվճարել: Իսկ շրջհարկի դաշտ մտնելու դեպքում կոմունալ ծախսերը և մյուս սպասարկման ծախսերը կարո՞ղ է ներառել:

Հայկ․

Բարև Ձեզ։ Հայկական ընկերությունը, որը աշխատում է ԱԱՀ-ով և կատարում է միջազգային բեռնափոխադրումներ, կարո՞ղ է վարորդների գործուղման ծախսերը շահութահարկից նվազեցնել, և եթե այո, ի՞նչպես պետք է հիմնավորվի դա։

Ալլա․

Բարև Ձեզ, խնդրում եմ օգնել տվյալ պայմանական օրինակի հիման վրա լրացնել հետևյալ աղյուսակը։ Անհատ ձեռնարկատերը զբղվում է տարբեր տեսակի գործունեությամբ։ Առաջին եռամսյակում 2 հսկիչ ՀԴՄ-ով իրացրել է 5մլն շրջանառություն։ Այդ ընթացքում դուրս է գրել հաշիվ վավերագրեր 2 մլն 800 հզր դրամի։ Ձեռք է բերել ապրանք ՀՀ տարածքում 2 մլն դրամի։ Ներմուծել է 3 մլն դրամի ապրանք։ Սահմանին վճարել է մաքսային վճարներ 800 հզր դրամի։ Հյուսիսային պողոտայում ունի հանրային սննդի կետ (սրճարան), որի շրջանառությունը ՀԴՄ-ով կազմել է 6 մլն դրամ։ Ձեռք է բերել 3 մլն 500 հզր դրամի ապրանք, եռամսյակային վարձակալության վճարը կազմել է 500 հզր դրամ, ծախսել է 100 հզր դրամի հոսանք։ Ունեցել է օֆիսի համար 2 ավտոմեքենա, որից մեկը վաճառել է 4 մլն դրամով (նախկինում ձեռք է բերել 3 մլն դրամով)։ ԱՁ-ն փոխառություն է տվել ֆիզիկական անձի և ստացել է 200 հզր դրամի եկամուտ։ Որոշել առաջին եռամսյակում որքա՞ն շրջանառության հարկ պետք է վճարի պետությանը։

Նիկ․

Բարև ձեզ, ԱՁ-ի գործունեությունը անժամկետ դադարեցվել է 2023 թվականին, 2024-ին հանձնվել է 2023-ի հաշվետվությունները, 2024-ին ողջ տարի դադարեցված է եղել։ Արդյո՞ք 2025-ին պետք է 2024-ի համար որևից է հաշվետվություն տրվի, թեկուզև դադարեցված է եղել ողջ տարին։ Շնորհակալությու՛ն։

Միլենա․

Բարև Ձեզ։

Արդյո՞ք այն անձը, ով հանդիսանում է ՍՊԸ-ի 50%-ի բաժնետեր, կարող է հետագայում բացել ԱՁ իր անունով։

Գայանե․

Բարև Ձեզ, հարգելի հաշվապահներ։ Հարցս մսի խանութի հետ է կապված, մարզում է, արդեն աշխատում է շրջհարկով։ Խնդրում եմ օգնեք հասկանալ՝ ճի՞շտ եմ կատարում գործողությունները, թե՞ ոչ։

Հարց 1․ ԱՁ-ն գյուղացուց կով է գնում, գնման ակտով և գյուղապետարանի տեղեկանքով, որ տվյալ գյուղացին ունի կով, բայց գյուղապետարանի տեղեկանքում չի նշվում՝ գյուղացին կովը ում է վաճառում, դա սխալ չէ՞։

Հարց 2․ ԱՁ-ն կովը գնում է այդ տեղեկանքի և գնման ակտի հիման վրա և տանում է սպանդանոց, վաճառում է տվյալ ԱՁ -ին՝ հաշիվ եմ դուրս գրում տվյալ ԱՁ-ի անունով

Հարգելիներս, այս գործողություններից հետո 10 % հարկ չի առաջանում չէ՞։ Կանխավ շնորհակալ եմ։

Նոնա․

Բարև Ձեզ: Եթե ամերիկյան կազմակերպությունը ՀՀ-ում գտնվող ՀՀ քաղաքացի ֆիզանձին ամսական գումար է փոխանցում որպես նվիրատվություն անձնական կարիքները հոգալու (կազմակերպության հիմնադիր տնօրենը կազմակերպության միջոցներից որպես նվիրատություն գումար է ուղարկում իր` ՀՀ քաղաքացի ծնողին), որը գերազանցում է 300 000 դրամը, այդ գումարը եկամտային հարկով հարկվո՞ղ է, թե՞ ոչ, և հայտարարագրում ո՞ր տողում է անհրաժեշտ հայտարարագրել։

Վաղարշակ․

Բարև ձեզ։ Եթե ֆիզ անձը մեկ մեքենա (ֆուռ) ալյուր ներկրի ՌԴ-ից, ի՞նչ հարկեր պետք է վճարի։

Վահագն․

Բարև ձեզ, հարգելի՛ հաշվապահներ։ Այսպիսի մի հարց ունեմ։ Կարո՞ղ եմ ես ՍՊԸ-ով ոչ նոտարական վարձակալության պայմանագրի գումարը վճարել իմ (հիմնադիրն եմ) անձնական հաշվից և ձևակերպումներ չտալ, քանի որ առհաշիվ չեմ ուզում անել։ Էդ գումարի վերադարձը չեմ ուզում իրականացնել։ Նախապես՝ շնորհակալ եմ։

ՀԲ․

Կօգնե՞ք լուծել այս խնդիրը։ Ըստ Ստորև բերված տվյալների` որոշել վաճառքների գծով դեբիտորական պարտքերի մնացորդը հաշվետու ժամանակաշրջանի ավարտին:

Տվյալներ․ կազմակերպության վաճառքների գծով դեբիտորական պարտքի մնացորդը 20X1 թ. մարտի 31-ի դրությամբ կազմել է. «Ա» գնորդինը` 50 000 դրամ, «Բ» գնորդինը` 160 000 դրամ, «Գ» գնորդինը` 180 000 դրամ։ Հաշվետու եռամսյակի ընթաց-քում առաքվել է արտադրանք «Ա» գնորդին` 72 000 դրամ, «Բ» գնորդին` 108 000 դրամ, իսկ «Գ» գնորդին՝ 60 000 դրամ արժողությամբ։ «Բ» գնորդի կողմից արտադրանքի մի մասը` 36000 դրամ արժողությամբ, որակի անհամապատասխանության պատճառով վերադարձվել է կազմակերպությանը։ «Գ» գնորդին հաշվետու եռամսյակում առաքված արտադրանքի համար պայմանագրով սահմանված պայմաններով տասնօրյա ժամկետում վճարում կատարելու համար տրվել է գների իջեցման 20% զեղչ: Հաշվետու եռամսյակի ընթացքում գնորդների կողմից կատարվել է վճարում առաքված արտադրանքի դիմաց` «Ա» գնորդի կողմից՝ 80 000 դրամ, «Բ» գնորդի կողմից` 140 000 դրամ, «Գ» գնորդի կողմից` 160 000 դրամ: Բոլոր գումարները ներկայացված են վաճառքի գներով (ներառյալ՝ ԱԱՀ-ն):

Այլ հաշվապահական խնդիրներ

Արաքսյա․

Բարև ձեզ, կարո՞ղ եք, խնդրում եմ, պատասխանել իմ մեկ հարցին։ Քաղաքացիաիրավական պայմանագրով աշխատելիս ի՞նչ հարկեր պետք է վճարի աշխատողը, արդյոք նո՞ւյն չափով, ինչ որ գրանցված աշխատողը։

Աննա․

Հարգելի հաշվապահներ, ձեր խորհրդի կարիքը ունեմ հետևյալ գործունեության համար․

Քաղաքացին փաստաթղթով գնում է վնասված ավտոմեքենա, խոտանում և իր անունով բացված ԱՁ-ով վաճառում որպես ավտոպահեստամասեր։

Հարց 1․ գործունեությունը ԱՁ-ի համար կարո՞ղ է համարվել արտադրություն, քանի որ կատարում է որոշակի գործողություններ՝ քանդում, մասերի լվացում, թարմացում և այլն, և աշխատել միկրոյի դաշտում։

Հարց 2․ Կհաշվարկվի 20 % եկամտային հարկ․ ա) 2024թ․ և առաջ ձեռք բերված՝ վնասված և խոտանված ավտոներից առաջացած ավտոպահեստամասերի վաճառքի նկատմամբ բ) 2025թ․ ձեռք բերված՝ վնասված և խոտանված ավտոներից առաջացած ավտոպահեստամասերի վաճառքի նկատմամբ

Մայիս․

Հաստիքի կրճատում է տեղի ունեցել, բայց աշխատակիցը շարունակում է աշխատել և այլ աշխատանք կատարել։ Նրան կրճատված հաստիքի մասով արձակման նպաստ հասնու՞մ է արդյոք։

Սեդա․

Բարև ձեզ, ԱՁ-ն բացել եմ միայն տոնավաճառներին մասնակցելու համար, փաստացի աշխատել եմ տարվա մեջ 18 օր, իսկ տարեկան եկամուտը չի գերազանցել 1.5մլն-ը։ Իրենից ներկայացնում է ձեռագործ կախազարդերի ու այլ աքսեսուարների արտադրություն և վաճառք։ Այս տարի դեռ գործունեություն չեմ վարել։ Արդյո՞ք նոր օրենքով կշարունակեմ աշխատել որպես միկրո, թե՞ պետք է վճարեմ շրջհարկ։

Zara.

Բարև ձեզ։ Ունեմ մի քանի հարց ԱՁ-ի 2025թ․ հարկերի և դրանց վճարման վերաբերյալ։ ԱՁ-ն գործելու է շրջանառության հարկի դաշտում, աշխատողներ չի ունենալու։

Հարց 1 – Ճի՞շտ եմ հասկանում, որ վճարելու եմ հետևյալ հարկերը՝ – 5 000 դրամ ամսական շահութահարկ – 5 000 դրամ ամսական սոց․ վճար – 10% եռամսյակային շրջանառության հարկ – դրոշմանիշային վճար՝ տարեկան կտրվածքով: Կա՞ն այլ վճարներ, որոնք մոռացել եմ հաշվի առնել։ Եկամտային հարկը վճարվում է միայն աշխատող ունենալու դեպքում, ճի՞շտ է։

Հարց 2 – հնարավո՞ր է արդյոք ամսական վճարները կուտակել և վճարել միանգամից՝ տարվա վերջում, կամ օրինակ եռամսյակը մեկ։ Եվ եթե այո, դա ինչ-որ հատուկ քայլերո՞վ է արվում, թե պարզապես վճարումը կատարում եմ այդ ժամանակ և վերջ։

Հարց 3 – Ինչպե՞ս եմ կատարում վճարումները։ Արդյո՞ք բոլորը կարող եմ անել պետական վճարումների էլեկտրոնային համակարգով՝ https://www.e-payments.am/hy/ թե՞ պարտադիր է բանկով կատարել։

Հարց 4 – Ո՞ր վճարների համար պետք է հաշվետվություն ներկայացնեմ հարկային ծառայության էլեկտրոնային համակարգում։ Շրջանառության հարկ, շահութահարկ, այսքա՞նը, թե սոց վճարների և դրոշմանիշների համար էլ է պետք հաշվետվություն

Հարց 5 – արդյո՞ք դրոշմանիշային վճարի հաշվարկի սանդղակը այստեղ նշվածն է՝ https://www.arlis.am/documentview.aspx?docid=175713 “հաշվարկման բազա” ասելով հասկանում ենք տարեկան եկամուտների գումա՞րը, թե՞ սա այլ եզր է։

Անչափ շնորհակալ կլինեմ պատասխանների համար։

Լևոն․

Բարև ձեզ, հարգելի հաշվապահներ: Հարցս ՍՊԸ-ի հիմնադրին շահաբաժին տալն է: Աշխատում է միկրոձեռնարկատիրության համակարգով: Առաջին անգամ եմ անելու և խնդրում եմ ներողամտաբար մի քիչ ավելի մանրամասն բացատրեք անհրաժեշտ գործողությունների հերթականությունը, և ի՞նչ հաշվետվություններ և ե՞րբ լրացնեմ: (Եթե կարելի է նաև հաշվետվությունների լրացման ձևը մի փոքր մանրամասնեք): Կանխավ Շաաատ շնորհակալ եմ:

Սերգեյ․

Բարև Ձեզ: Հարգելի հաշվապահներ, անվտանգության տեսախցիկները ինչպե՞ս ձևակերպել ՀԾ-ով, եթե չի գերազանցում 50 000 դրամը: Իսկ եթե գերազանցում է, որպես ի՞նչ ակտիվ եմ դիտարկելու և որքա՞ն մաշվածության ժամկետով։

Նարա․

Բարև Ձեզ, հարգելի հաշվապահներ, խնդրում եմ օգնել հետևյալ հարցում։ Աուդիտի ենթակա կազմակերպությունները և խմբերը (խմբի մայր կազմակերպությունը) պարտավոր են տարեկան ֆինանսական հաշվետվությունները հրապարակել միայն աուդիտի ենթարկվելուց հետո։ Ո՞ր դեպքում կարող է կազմակերպությունը աուդիտի չենթարկվել։

Հասմիկ․

Բարև Ձեզ։ ՀՀ ընկերությունը անգլիական ընկերությունից 5 տարի ժամկետով ձեռք է բերել գրքի թարգմանության տպագրության իրավունք։ 2024թ․ հունվար ամսին վճարել է 2 000 $ կանխավճար invoice հիման վրա։ 2024թ․ արդյունքներով առաջացել է 200 $ ռոյալթի։ 200 $ ռոյսլթիի համար անգլիական ընկերությունը invoice չի տրամադրում։ Հարցս հետևյալն է` ՀՀ ընկերությունը պե՞տք է դուրս գրի ինքնահաշիվ, թե՞ ոչ։

Լևոն․

Բարև Ձեզ, հարգելի մասնագետներ: Հիմնականում՝ 90% դեպքում աշխատում ենք պատվերով, իսկ մնացած ժամանակ աշխատանքի չենք հաճախում (ընդամենը երկու հոգով ենք և գործ լինելուց` հեռախոսով պայմանավորվում ենք աշխատանքի գնալու մասին): Ստացվում է, որ շաբաթվա կամ ամսվա ընթացքում կարող ենք գործի գնալ մի քանի օր միայն և գնացած օրերին էլ աշխատում ենք 3-4 ժամ և հազվադեպ առավելագույնը՝ 5-6 ժամ, կախված պատվերի քանակից և կատարման ժամկետից: Տարվա ընթացքում կարող ենք նաև 1-2 ամսով մի քանի անգամ չաշխատել:

Այս դեպքում ինչպե՞ս լրացնեմ աշխատանքային պայմանագիրը և առավել ևս կետ-79. Գրանցման հայտը, որը այսպիսի անորոշ աշխատանքային ռեժիմ արտացոլելու հնարավորություն չի տալիս այլ 4.1.7 կետը ոչ լրիվ աշխատաժամանակի դեպքում շաբաթական կոնկրետ տևողություն է պահանջում: Արդյոք ինչ որ ձև կա՞ արտացոլելու իրական վիճակը:

Հարգանքներով Լևոն։

Լևոն․

Բարև ձեզ, սիրելի հաշվապահներ։ ՍՊԸ-ն կատարում է տպագրական աշխատանքներ (օֆսեթ տպարան է): 4 տարի գործունեության ժամանակավոր դադարից հետո ուզում եմ վերսկսել աշխատանքը: Կատարում եմ ա) գրքերի, բուկլետների, պլակատների և այլն օֆսեթ տպագրական աշխատանքներ պատվիրատուների պատվերով բ) և մեր նախաձեռնությամբ տպագրած նյութերի (գրքեր, օրացույցներ, բուլկլետներ) վաճառք հուշանվերների խանութներին և այլ կազմակերպությունների (տուրիստական և այլն): Վաճառքը կատարում եմ անմիջապես և ոչ թե գործակալական պայմանագրով:

Հարց 1. Կարո՞ղ եմ արդյոք աշխատել միկրոձեռնարկատիրական համակարգում:

Հարց 2. Պատվերով արտադրած տպագիր ապրանքը գնորդին առաքելուց պե՞տք է ԱՊՐԱՆՔՆԵՐԻ ՄԱՏԱԿԱՐԱՐՄԱՆ ՀԱՇԻՎ ՎԱՎԵՐԱԳԻՐ դուրս գրեմ, թե՞ ԱՇԽԱՏԱՆՔՆԵՐԻ ԿԱՏԱՐՄԱՆ ՎԱՎԵՐԱԳԻՐ, արդյոք տարբերություն կա՞: Երկրորդ դեպքում քանի որ առաքման նշանակման վայրը չեմ կարող նշել (այդպիսի տեղ չկա ԱՇԽԱՏԱՆՔՆԵՐԻ ԿԱՏԱՐՄԱՆ ՎԱՎԵՐԱԳՐՈՒՄ) երևի պետք է նաև ԱՊՐԱՆՔԻ ՏԵՂԱՓՈԽՈՒԹՅԱՆ ԲԵՌՆԱԳԻՐ գրե՞լ:

Հարգանքներով Լևոն: