22/10/2026

ֆիզ. անձ

Կարմեն․

Բարև ձեզ, հարգելի հաշվապահներ։ Հարցս հետևյալն է՝ գյուղում սեփական տան բակում կա շոգեբաղնիք, խորովածանոց, լողավազան: Ժամանակ առ ժամանակ հայտարարությունների հիման վրա տրվում է վարձով: Ի՞նչ պետք է անի տան տերը իր գործունեությունը օրինականացնելու համար և ինչպիսի՞ հարկատեսակով պիտի հարկվի: Նախապես շնորհակալ եմ։

Քրիստինե․

Բարև բոլորին։ Խնդրում եմ օգնեք։ Կազմակերպությունը իր արտադրած կահույքը վաճառելու է ֆիզիկական անձի, ով գտնվում է Իտալիայում։ Ինչպե՞ս պետք է կազմակերպենք արտահանումը, և ի՞նչ հարկեր ու վճարներ են առաջանալու։

Ջուլիա․

Բարև ձեզ, հարգելի հաշվապահներ։ ՍՊԸ փետրվար ամսին գնել է լիզինգով էլէկտրոմոբիլ և հիմա ցանկանում է ամբողջությամբ փակել լիզինգը.

1. Ե՞րբ մեքենան կհարմարվի ընկերության սեփականությունը

2. Հնարավո՞ր է արդյոք կատարել այսպիսի գործարք ֆիզ․ անձի և ընկերության մեջ՝ փոխանակելով մեքենան համարժեք մեքենայի հետ, թե՞ միևնույն է դա դիտարկվում է որպես օտարում, և այդ պարագայում պետք է դուրս գրել հաշիվ վավերագիր և վճարել 5% հարկը (Ընկերությունն աշխատում է շրջհարկի դաշտում)։

Լիլիթ․

Բարև ձեզ, գրում եմ հետևյալ հարցով։ Հայաստանի քաղաքացի եմ, արտասահմանից առցանց աշխատանքի առաջարկ եմ ստացել։ Աշխատանքը խորհրդատվական բնույթ ունի։ Ֆիրման առաջարկում է կամ ԱՁ բացել, կամ էլ ուղղակի պայմանագիր կնքել և ամսվա կամ տարվա վերջում ցույց տալ վճարած հարկերը։ Ստացվելից գումարը քիչ է ԱՁ-ի համար, ուզում եմ աշխատել ուղղակի պայմանագրով։ Կասե՞ք՝ որտե՞ղ պետք է հայտարարագրեմ եկամուտները, և ինչպե՞ս պետք է հարկվի արտասահմանից ստացված գումարը, ամսական, թե՞ տարվա վերջում (համաձայն նոր օրենքի) հայտարարագիր պետք է ներկայացնեմ։

Նարինե․

Հարգելի հաշվապահներ, շրջանառության հարկի համակարգում գործող նորաստեղծ ԱՁ-ն պետք է հաշիվ վավերագիր դուրս գրի ֆիզ․ անձի անունով: Համակարգում պարտադիր դաշտերն են «անձնագրային տվյալներ», «անվանում» ու «հասցե»: Արդյո՞ք պետք է մարդու անուն ազգանունն լրացնել «անվանում» տողում: Եթե ծառայությունն սոցիալական ծախս չի համարվում, պետք է այդ տողն դատա՞րկ թողնել:

Վազգեն․

Ողջույն, հարգելի հաշվապահներ և օրենքի գիտակներ։ ՊԵԿ -ից չկարողացան կամ չցանկացան պատասխանել իմ հարցին՝ ուղղորդելով ՀՀ հարկային օրենսգրքի 147 հոդվածին։

Ես եկամուտներ եմ ստանում ինչպես ՀՀ դրամով, այնպես էլ ԱՄՆ դոլարով։ Հարկերը վճարում եմ։ Տան ծախսերը հոգում է կինս, դրա համար ամսական (3 000 ԱՄՆ դոլար կամ 1 մլն ՀՀ դրամը չգերազանցող) գումարներ եմ փոխանցում իմ անձնական հաշվից կնոջս անձնական հաշվեհամարին։ Ես նաև օգնում եմ թոշակառու ծնողներիս՝ էլի ամսական գումար փոխանցելով իրենց հաշվեհամարին։

Հիմա հարց․ արդյո՞ք այդ փոխանցումները (ՀՀ դրամով ու ԱՄՆ դոլարով) կարող ե՞ն համարվել եկամուտ ու հետագայում խնդրո առարկա դառնալ։ Փոխանցումները կատարում եմ ՀՀ բանկերի միջև միայն ֆիզիկական հաշվեհամարից դեպի ֆիզիկական հաշվեհամար։ Շնորհակալություն։

Լիանա․

Բարև ձեզ, 2023 թվականի դեկտեմբերի 1-ից հետո ինչպե՞ս պետք է գրանցվեն վարձով բնակարանները։ Ու՞ր պետք է դիմել վարձով բնակարանը գրանցելու համար, ի՞նչ փաստաթղթեր ներկայացնել, և եկամտային հարկը ավտոմատ կհանվի՞ վարձավճարից, թե՞ պետք է տան սեփականատերը վճարի։

Եվա․

Բարև Ձեզ։ Կասե՞ք՝ ֆիզ․ անձանց եկամտի հայտարարագրման մասով ի՞նչ հաշվետվություն պետք է ուղարկել։ Ի՞նչ ժամկետում։ Եվ չներկայացնելը ի՞նչ հետևանքներ կունենա։ Եվ ֆիզ․ անձանց ՀՎՀՀ ինչպե՞ս կարող ենք վերցնել, եթե ֆիզ անձը ՀՀ-ում չէ։

Արմինե․

Բարև Ձեզ, հարգելի մասնագետներ։ Կխնդրեի պատասխանել.

Շրջհարկի դաշտում գործող ԱՁ եմ։ Արտադրամասը՝ համաձայն գրավոր պայմանագրի, վարձակալել եմ ռեզիդենտ ֆիզ անձից։ Հարցերս հետևյալն են․

Հարց 1․ Վարձավճարի եկամտային հարկը ԱՁ-ն պետք է հաշվարկի և փոխանցի բյուջե՝ այն ցույց տալով եկամտային հաշվետվության համապատասխան տողում, թե՞ քաղաքացի ֆիզ անձը հաշվառվի ՊԵԿ-ում և հայտարարգրի հիման վրա կատարվի փոխանցումը։

Հարց 2. Քանի, որ շրջհարկով եմ աշխատում, և վարձակալական վճարը ԱՁ-ի համար ծախս չի (այսինքն չի պակասեցվելու շրջհարկից), պարտադի՞ր է կադաստրում հաշվառվելը կամ նոտարական վավերացումը։

Աշոտ․

Բարեվ ձեզ։ Կասե՞ք, թե ինչպե՞ս վճարել վարձակալությունից ստացված եկամտից առաջացող եկամտային հարկը (10%)՝ ապրելով արտասահմանում։ Ունեմ ՀՀՎՀ, ասում են՝ ինչ որ Էլեկտրոնային համակարգի միջոցով է արվում, սակայն չեն մանրամասնում, թե ինչպես։ Շնորհակալ եմ։

Նարե․

Բարև Ձեզ։ Հարգելի հաշվապահներ, խնդրում եմ պատասխանել վարձակալության հետ կապված մի քանի հարցի`

1. Եթե ԱԱՀ-ով աշխատող ՍՊԸ-ն տարածք վարձակալի շրջ. հարկով աշխատող ՍՊԸ-ից, ապա իր մոտ հարկային պարտավորություններ չի առաջանա չէ՞, միայն ստացված հաշիվ վավերագրի գումարը պետք է ներառել ԱԱՀ հաշվարկի մեջ` որպես ՀՀ տարածքում ստացված ծառայություն։

2. Վերոնշյալ դեպքում վարձակալության պայմանագիրը պե՞տք է հաստատվի կադաստրում, և վարձավճարի նվազագույն չափը պե՞տք է լինի կադաստրային արժեքի 2,5%-ից ոչ պակաս` տարվա կտրվածքով։

3. Եթե շրջ. հարկով աշխատող ՍՊԸ-ի տարածքը հիմնադիր-տնօրենի սեփական տարածքն է և ՍՊԸ-ին տրված է անհատույց, ապա պե՞տք է տնօրենի` որպես ֆիզ. անձի հետ կնքվի անհատույց վարձակալության պայմանագիր, իսկ տնօրենն էլ ուղղակի պե՞տք է հարկայինում հայտարարություն ներկայացնի, որ տարածքը տրամադրել է անհատույց հիմունքներով։

Inna.

Ողջույն, այսպիսի մի հարց․

Եթե ֆիզիկական անձը ստանում է քարտային փոխանցում արտասահմանյան app-ի միջոցով, արտասահմանում աշխատող հարազատից, արդյո՞ք հարկ պետք է վճարի։ Կախվա՞ծ է դա գումարի չափից, թե՞ ոչ։ Շնորհակալություն։

Լուսինե․

Բարև Ձեզ։ Խնդրում եմ օգնել հասկանալ հետևյալ նրբությունը։ Դեռևս 2020 թվականից գրանցված եմ որպես ֆիզ անձ, միկրոձեռնարկատեր։ Բնակարանը որպես հյուրատուն եմ շահագործում։ Ամեն տարի հանձնել եմ հաշվետվություն ԱՁ չհանդիսանալու վերաբերյալ, նշելով 13-րդ կետը՝ զբոսաշրջային տների միջոցով հյուրանոցային ծառայությունների մատուցում։ Արդյո՞ք հիմա պետք է այլ հաշվետվություն հանձնեմ, և ի՞նչ նրբություններ և փոփոխություններ կան։ Կանխավ շնորհակալություն։

Նարինե․

Հարգելի հաշվապահներ, ՏՏ ոլորտի նորաստեղծ ԱՁ-ն շրջանառության հարկի ոլորտում է: Պետք է ծառայություն մատուցի արտասահմանում գնտվող ՀՀ քաղաքացու: Համագործակցությունն կարող է կրել շարունակական բնույթ, այսինքն աշխատավարձի պես ամեն ամիս ֆիքսված գումար փոխանցվի ՀՀ-ից:

Այս դեպքում հաշիվ վավերագիր դուրս գրելն պատվիրատու ֆիզ. անձի անձնագրային տվյալներով բավարա՞ր է: Արդյո՞ք պայմանագիր էլ է պետք: Քանի որ թղթային ստորագելու տարբերակ չկա, ինպե՞ս կարելի է կնքել:

Թինա․

Բարև Ձեզ, հարգելի հաշվապահներ։ Ֆիզիկական անձը նկարչական ծառայություններ է մատուցում ՀՀ տարածքից դուրս գտնվող ոչ ռեզիդենտ IT ֆիրմային: Հարցերս հետևյալն են․

1․ Ֆիզ անձի մատուցված ծառայությունները կարո՞ղ են համարվել որպես ստեղծագործական ծառայություններ, և նա կկարողանա աշխատել միկրոձեռնարկատիրության դաշտում

2․ Ֆիզ անձը նախօրո՞ք պիտի ՀՎՀՀ վերցնի 2024թ․ համար և դուրս գրված հաշիվներում այդ ՀՎՀՀ-ն նշի։

Նախապես շնորհակալություն։

Սվետա․

Բարև Ձեզ: Խնդիրս այսպինին է, խնդրում եմ օգնել․

Ֆիզ. անձը վարձակալությամբ է տվել իր տարածքը ԱՁ-ին, որը գործում է որպես գեղեցկության սրահ: Վարձակալությունը իրար միջև եղել է ներքին պայմանավորվախությամբ: Այս օրենքի փոփոխությունից հետո ֆիզ. անձը կդիմի ՊԵԿ գրանցման համար։

Հարց. այս դեպքում 10% հարկը վճարում է ԱՁ-ն և եթե այո, ապա ի՞նչ հաշվետվության ձևով և ինչպե՞ս: Նախապես շնորհակալ եմ:

Սոնա․

Բարև Ձեզ։ Եթե Հայաստանում գտնվող ընկերությունը (որը այլ երկրի մասնաճյուղ է) գումար փոխանցի ֆիզիկական անձի անձնական հաշվեհամարին 400 000-ի չափով, արդյո՞ք ֆիզիկական անձը խնդիրներ կունենա հարկային դաշտում։

Աննա․

Բարև Ձեզ: Ես իմ բնակարանը օրավարձով ուզում եմ տրամադրել արտասահմանյան զբոսաշրջիկներին: Ես ձևակերպվում եմ որպես ֆիզիկական անձ և կարո՞ղ եմ հայտարարություն տալ միկրոձեռնարկատիրության սուբյեկտ համարվելու համար:

Սերգեյ․

Բարև Ձեզ: Խնդրում եմ օգնել հետևյալ հարցում:

Հայկական ՍՊԸ-ն տեսահոլովակ է պատրաստում և պատվիրում է նկարչական ծառայություններ քաղաքացիաիրավական պայմանագրով այդ տեսահոլովակի համար օտարերկրյա (ոչ ԵԱՏՄ և ԱՊՀ անդամ երկրի) քաղաքացի հանդիսացող ֆիզю անձին, որը չունի ՀՀ կացություն:

1. Կարո՞ղ է հայկական ՍՊԸ-ն վճարել գումար օտարերկրյա քաղաքացուն: Եթե այո, ապա ո՞նց է հարկվում:

2. Եթե չի կարող, ապա ի՞նչ հնարավոր ձևեր կա էդ մարդուն կցել նախագծի աշխատանքներին: Նա պետք է ծառայություն մատուցի և ստանա վճար, սա աշխատավարձ չէ:

Կանխավ շնորհակալություն:

Անի․

Բարև Ձեզ, հարգելի կոլեգաներ։ Մեր կազմակերպությունը զբաղվում է ապրանքների առևտրով: Ունենք նաև առաքման համար նախատեսված ավտոմեքենաներ, որոնք ամեն օր առաքում են իրականացնում ՀՀ տարածքում: Մեքենաներին կցված են ՀԴՄ սարքեր: Հարցս հետևյալն է. կարո՞ղ է արդյոք առաքիչը նախօրօք տպել ՀԴՄ կտրոն՝ մինչև տվյալ ապրանքը ֆիզ. անձ հանդիսացող սպառողին հասցնելը:

Լուսինե․

Բարև Ձեզ։ Այն ֆիզ անձիք, որոնք վարձակալության անհատույց պայմանագիր են կնքել իրավաբանական անձանց հետ, արդյո՞ք պետք է հայտարարություն ներկայացնեն անշարժ գույքի հետ կապված եկամուտների ստացման իրավունքի և դրա դադարեցման վերաբերյալ:

Կանխավ շնորհակալություն։

Նելլի․

Բարև Ձեզ, ֆիզ․ անձը Ա/Ձ-ին վարձակալությամբ տարածք է տրամադրել 2023 թվականին։ Խնդրում եմ կհուշե՞ք՝ արդյո՞ք հենց ինքն էլ հարկային համակարգում 163 ձևը պետք է ներկայացնի, թե՞ Ա/Ձ տարեկան 165 ձև կարող է ուղարկել և վերջ։ Կանխավ շնորհակալ եմ։