Համաձայն ՀՀ Հարկային օրենսգրքի հոդված 135-ի՝ շահութահարկ վճարողները պարտավոր են ընթացիկ հարկային տարվա յուրաքանչյուր եռամսյակի համար՝ մինչև տվյալ եռամսյակի վերջին ամսվա 20-ը ներառյալ, կատարել շահութահարկի կանխավճարներ։ Դիտարկենք շահութահարկի կանխավճարի հաշվարկման մի քանի օրինակներ․

Օրինակ 1․

Տվյալներ

• Նախորդ տարվա շահութահարկ = 5,000,000 դրամ
• Նախորդ եռամսյակի եկամուտ = 80,000,000 դրամ

Հաշվարկ

1️⃣ Նախորդ տարվա շահութահարկի 20%

5,000,000 × 20% = 1,000,000 դրամ

2️⃣ Նախորդ եռամսյակի եկամտի 2%

80,000,000 × 2% = 1,600,000 դրամ

Ընտրում ենք նվազագույնը

Կանխավճար = 1,000,000 դրամ

---

Օրինակ 2․

Տվյալներ

• Նախորդ տարվա շահութահարկ = 6,000,000 դրամ
• Նախորդ եռամսյակի եկամուտ = 20,000,000 դրամ

Հաշվարկ

1️⃣ 6,000,000 × 20% = 1,200,000 դրամ

2️⃣ 20,000,000 × 2% = 400,000 դրամ

Ընտրում ենք նվազագույնը

Կանխավճար = 400,000 դրամ

---

Օրինակ 3․

Տվյալներ

• Նախորդ տարվա շահութահարկ = 800,000 դրամ
• Նախորդ եռամսյակի եկամուտ = 50,000,000 դրամ

Հաշվարկ

1️⃣ 800,000 × 20% = 160,000 դրամ

2️⃣ 50,000,000 × 2% = 1,000,000 դրամ

Կանխավճար = 160,000 դրամ

---

Օրինակ 4․

Երբ դեռ նախորդ տարվա հաշվարկը չի ներկայացվել, ապա նախորդ հարկային տարվա շահութահարկի գումարի 20 տոկոսով հաշվարկվող գումարի փոխարեն ընդունվում է վերջին հաշվետու տարվա համար ներկայացված շահութահարկի հաշվարկով արտացոլված շահութահարկի գումարի 20 տոկոսով հաշվարկվող գումարը.

Տվյալներ

• 2024թ․ շահութահարկ = 4,000,000 դրամ
• 2025թ․ հաշվարկը դեռ չի ներկայացվել
• Նախորդ եռամսյակի եկամուտ = 70,000,000 դրամ

Հաշվարկ

1️⃣ 4,000,000 × 20% = 800,000 դրամ

2️⃣ 70,000,000 × 2% = 1,400,000 դրամ

Կանխավճար = 800,000 դրամ

---

Օրինակ 5․

Եթե շահութահարկ վճարողը ընթացիկ տարում է գրանցվել, ապա ըստ հոդվածի 5-րդ մասի՝

➡️ շահութահարկի կանխավճար չի կատարում տվյալ տարում։

Օրինակ 6․

Եթե շահութահարկ վճարողը գրանցվել է 2025թ-ին, և 2025թ․ համար շահութահարկի հաշվարկը ներկայացնում է 2026թ․ մարտի 20-ից հետո, ապա 2026թ․ I եռամսյակի համար շահութահարկի կանխավճարի պարտավորություն չի առաջանում։

Օրինակ 7․

Շահութահարկ վճարողը 2024թ․-ի համար հաշվարկել է 4 000 000 դրամ շահութահարկի գծով պարտավորություն, իսկ 2025թ․ IV եռամսյակում հասույթ չի ունեցել։ 2025թ․ համար շահութահարկի հաշվարկը ներկայացվում է 2026թ․ մարտի 20-ից հետո։ Տվյալ դեպքում 2026թ․ I եռամսյակի համար շահութահարկի կանխավճարի պարտավորություն չի առաջանա։